Hai phương pháp tính thuế GTGT: khấu trừ và trực tiếp

Thuế giá trị gia tăng (GTGT) có hai cách tính. Chọn đúng phương pháp quyết định cách lập hóa đơn, cách hạch toán và số thuế phải nộp.

Phương pháp khấu trừ

Thuế phải nộp = Thuế GTGT đầu ra − Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ

• Thuế đầu ra: ghi trên hóa đơn GTGT khi bán hàng, cung cấp dịch vụ (thuế suất 0%, 5% hoặc 10%; một số mặt hàng đang được giảm còn 8% theo nghị quyết của Quốc hội).
• Thuế đầu vào: ghi trên hóa đơn mua vào đủ điều kiện khấu trừ (xem bài Điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào).

Áp dụng cho doanh nghiệp có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở lên và thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ; doanh nghiệp mới thành lập hoặc doanh thu thấp hơn vẫn có thể tự nguyện đăng ký phương pháp khấu trừ.

Ví dụ: tháng 9 công ty bán hàng tiền hàng 500 triệu, thuế 10% là 50 triệu; mua hàng có hóa đơn hợp lệ thuế đầu vào 32 triệu. Thuế phải nộp = 50 − 32 = 18 triệu đồng.

Phương pháp trực tiếp trên doanh thu

Thuế phải nộp = Doanh thu × Tỷ lệ % theo ngành nghề

Áp dụng cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp không đủ điều kiện (hoặc không đăng ký) khấu trừ. Người tính trực tiếp không khấu trừ thuế đầu vào: thuế trên hóa đơn mua vào tính vào giá vốn, chi phí. Khi bán hàng lập hóa đơn bán hàng, không lập hóa đơn GTGT.

Ví dụ: hộ kinh doanh bán vật liệu xây dựng doanh thu quý 600 triệu: thuế GTGT = 600 × 1% = 6 triệu đồng.

Chọn phương pháp nào?

• Doanh nghiệp có nhiều chi phí đầu vào có hóa đơn (thương mại, sản xuất) thường lợi hơn khi khấu trừ.
• Khách hàng là doanh nghiệp thường yêu cầu hóa đơn GTGT để được khấu trừ: phương pháp trực tiếp có thể làm mất khách.
• Đổi phương pháp phải đăng ký với cơ quan thuế quản lý và áp dụng ổn định theo thời gian quy định.

Bài viết tham khảo, theo văn bản có hiệu lực đến ngày cập nhật. Quy định thuế, bảo hiểm thay đổi thường xuyên: đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ Kế toán Thái Sơn trước khi áp dụng.