Hạch toán nghiệp vụ

Hạch toán mua hàng, bán hàng hóa và giá vốn

Bút toán mua hàng nhập kho, bán hàng ghi doanh thu, ghi giá vốn, chiết khấu và hàng bán bị trả lại; ví dụ theo Thông tư 133.

Cập nhật 19/10/2026 · Bài viết: Kế toán Thái Sơn

Ví dụ cho doanh nghiệp thương mại tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.

Mua hàng nhập kho

Mua 100 thùng hàng giá 200.000 đồng/thùng, thuế GTGT 10%, chưa thanh toán:

  • Nợ 1561 (hàng hóa): 20.000.000
  • Nợ 1331 (thuế GTGT được khấu trừ): 2.000.000
  • Có 331 (phải trả người bán): 22.000.000

Chi phí vận chuyển hàng mua về (có hóa đơn): Nợ 1562 (chi phí mua hàng) hoặc cộng vào 1561, Nợ 1331 / Có 111, 112, 331.

Bán hàng

Bán 60 thùng giá 300.000 đồng/thùng, thuế 10%, khách chưa trả tiền:

  • Ghi doanh thu: Nợ 131: 19.800.000 / Có 5111: 18.000.000 / Có 33311: 1.800.000
  • Ghi giá vốn (giá xuất 200.000 đồng/thùng): Nợ 632: 12.000.000 / Có 1561: 12.000.000

Thanh toán

  • Trả nhà cung cấp: Nợ 331 / Có 112.
  • Thu tiền khách: Nợ 112 / Có 131.

Chiết khấu, giảm giá, hàng bán bị trả lại

  • Chiết khấu thương mại ghi ngay trên hóa đơn bán: doanh thu ghi theo giá đã trừ chiết khấu.
  • Hàng bán bị trả lại (có hóa đơn điều chỉnh giảm): Nợ 5111 (hoặc tài khoản giảm trừ doanh thu theo chế độ áp dụng), Nợ 33311 / Có 131; đồng thời nhập lại kho: Nợ 1561 / Có 632.

Giá xuất kho tính theo phương pháp đã đăng ký (bình quân gia quyền cuối kỳ, bình quân tức thời hoặc nhập trước – xuất trước) và áp dụng nhất quán trong năm.

Căn cứ
  • Thông tư 133/2016/TT-BTC
  • Thông tư 99/2025/TT-BTC (tài khoản tương ứng)

Bài viết tham khảo, theo văn bản có hiệu lực đến ngày cập nhật. Quy định thuế, bảo hiểm thay đổi thường xuyên: đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ Kế toán Thái Sơn trước khi áp dụng.

Cần tư vấn trường hợp cụ thể? Nhắn Zalo Kế toán Thái Sơn 0961.555.572
Làm nhanh hơn với PMKT Hoàng Nam

Tự định khoản hóa đơn điện tử, kho, giá vốn, lương; báo cáo tài chính TT99 / TT133, tờ khai thuế.

Dùng thử miễn phí

Cùng chuyên mục